Aksaray Yöresel Kültürel Kamusal Kurumsal Paylaşım sitesi Aksarayın en iyi Sitesi
Üyelik Giriş Yap | Üye Ol | Şifrem Neydi | Canlı Destek Facebook
Konu Açan fatih kurtbey kocapinar
18.05.2011 02:59:07
Normal Üye
fatih kurtbey kocapinar
 
Mutlumusun :
Nebim
Neden :
Bilmiom
SonKararinmi :
Ellam oyle

Topraklama sistemleri Topraklama İşlem Sırası
* Çeşitli arızalar veya yıldırım gibi nedenlerle direğin aşırı bir gerilime maruz
kalması halinde direğin kendisinde ve belirli bir mesafeye kadar çevresinde
istenmeyen tehlikeli gerilimler oluşur Bu gerilim insanlar için tehlike arzettiği
gibi tesislere de zarar verebilir Topraklama direnci ne kadar küçükse, bu
gerilimin değeri de o nispette küçülür Bu yüzden direklerin topraklama geçiş
dirençlerinin 4 Ω’dan küçük olması istenir Topraklama direnci zeminin
yapısına, sıcaklığına, kazık veya levhanın boyutlarına ve zeminin kuru ya da
nemli oluşuna göre değişiklik gösterir
* Topraklama için uygun kazık veya bakır levha seçilecektir
* Topraklama iletkeni en az 70mm² kesitli galvaniz örgülü çelik tel olacaktır
* Direğe uygun mesafede en fazla 20 m uzaklıkta kazık çukuru olacaktır Direnç
4 Ω’u çok aşmayacaktır
�� Çelik örgülü tel yumuşak zeminde en az 80 cm, sert zeminde 30 cm’ye kadar
döşenecek, üzeri betonla örtülecektir
*Tele ek yapılmayacak Çelik tel direğe ve kazığa (bakır levha) çok iyi sıkılarak
monte edilecektir
* Topraklama yapıldıktan sonra tekrar ölçüm yapılacaktır
* Topraklamada Dikkat Edilecek Hususlar
* Topraklama kazıkları 30 kV’a kadar 70 cm, 154 kV-380 kV ise 150 cm
derinlikten itibaren dikine olacaktır (yatık olmayacaktır)
* Paslı ve gevşek tutturulmuş topraklama iletkenleri hatalı olur
* Topraklama direnci yüksek çıkarsa, topraklama direnci düşürecek maddeler
kullanılmaz
* Islak ve gevşek zeminlerde topraklama kuru zemine aktarılır
Sıfırlama
Sıfırlama Yapım Nedenleri
Gerilim altında olmayan bütün tesisat kısımlarının şebekenin sıfırlama hattına
(topraklanmış nötr hattına) veya ayrı çekilmiş koruma iletkenine bağlanmasıdır alternatör,
trafo gibi cihazların topraklanmış sıfır (nötr) noktalarından çıkan hatlara sıfır veya nötr hattı
denir Topraklamaya göre daha kolay ve ucuz olan bu korunma şeklinde, elektrikli cihazda
herhangi bir kaçak olduğunda kısa devre meydana gelir ve sigorta atarak cihazın enerjisini
keser Yani sıfırlama yapılmakla, gövdeye kaçak arızası kısa devreye dönüştürülerek
sigortayı attırmak suretiyle devrenin enerjisi kesilmiş olur Masrafsız ve kolay
uygulanmasının yanında, sıfırlamanın birtakım sakıncaları da vardır
Sıfırlamanın Sakıncaları
Giriş faz nötr iletkenleri eğer yer değiştirilirse alıcılar üzerinde faz verilmiş olur
Normalde nötr hattında enerji bulunmamalıdır; ancak şebeke hatlarının dengesiz yüklenmesi
sonucu olarak nötr hattında da enerji olabilir Küçük değerdeki kaçaklar sigorta tarafından
algılanmayacağı için cihaza dokunan kişiler içinde her zaman potansiyel tehlike oluşturur

TN ve TT sistem Trafoda Topraklama kesit hesabi



TOPRAKLAMA DİRENCİNİN AZALTILMASI İÇİN ALINACAK ÖNLEMLER
İnsanların ve hayvanların bulunduğu alanlarda toprağa geçiş direncininmümkün olduğunca küçük tutulması önemli ve hayatidirTopraklamadirencinin mümkün olduğu kadar küçük olması, atmosferik elektrikboşalmalarında yıldırımdan korunma tesislerinde meydana gelecek yanatlamaları ve tehlikeleri azaltacağından bu hususa önem verilmelidir
Topraklama direncinin azaltılması için mümkünse aşağıdaki toprak tiplerinden biri seçilmelidir

1Islak bataklık zemin
2Kil, balçıklı toprak, sürülebilir toprak, killi toprak, az miktarda kum ile karışık killi toprak veya balçık
3Değişik oranlarda kum ile karışık kil veya balçık, çakıl ve taşlar
4Rutubetli ve ıslak kum
5Kuru kum, çakıllı tebeşir, kireçtaşı,granit ve çok taşlı zeminler vegenç kayaların zemine çok yakın olduğu alanlardan kaçınılmalıdır
NEM MİKTARININ ARTTIRILMASI
Elektrodun etrafındaki toprağın nemi ırmak veya yer altı suları ilearttırılırMaksada en elverişli olanlar rutubet miktarının toprakağırlığının % 15-25 ine kadar yükseltilmesi ile elde edilir; ve buhalde geçiş direnci yarı yarıya indirilmiş olur
TUZ İLAVESİ
Yukarıda tarif edilmiş maksada en elverişli nemlilik miktarı; suağırlığının ½ si oranında tuz ilave edilecek olursa (bu tuz ilavesitoprak ağırlığının %01 ‘i oranında olacaktır) geçiş direnci %20oranında azalmış olurSofra, kaya ve bakır sülfat tuzları için rakamlargeçerlidir
Suyun tesiri ile tuz, elektrot civarından akıp gittiğinden yukarıdakihesaplar neticesinde çıkan tuz miktarının üç misli doğrudan doğruyaElektrodun yanına yedek olarak depo edilmelidirGöz önüne alınantopraktan yağmur veya kar erimesi neticesinde kuvvetli yer altı suakımları geçmesi muhakkak sayılırsa tuz ilavesi hiçbir işeyaramaz

ÇİMLİ HUMUS VE TARLA TOPRAĞI İLAVESİ
Bu usul, taşlı,kayalı,çakıllı zeminlerde kullanılmak için çokelverişlidirKükürtlü olduğu için kok kömürü kok kömürü kullanmakyasaktırOdun kömürü ilavesi çok faydalıdırElektrodun kurşun veyaçinko kaplaması gibi tedbirler,toprak direnci üzerinde hiçbir tesiryapmazYalnız paslanma tehlikesine karşı gelir

SERBEST SU
Göl,nehir,havuz veya su birikintileriBu hallerde Elektrodun doğrudandoğruya suyun içine değil, ıslak zemine (sahile) konması daha uygundur
BİNA İHATASI
Son derece kötü şartlarda izolasyonsuz iletkenlerde korunacak tesis etrafında bir bina ihata topraklama tesisatı yapılır
TOPRAKLAMA ELEKTRODUNUN TESİSATI
Genelde topraklama tesisatı en az iki veya 3 adet, genellikle çapıQ125 mm ile Q40 mm arasında ve en az 120 mt uzunluğunda toprağa dikeyolarak çakılan çubuklarla yapılır
Özel şartlar dışında, bir tek uzun çubuk yerine çok sayıda paralelçubuk tercih edilir(ki bu en etkili yöntemdir) Bununla birliktederine çakılan çubuklar, toprağın özdirencinin derine indikçe düştüğüyerlerde veya çubukların boylarından daha büyük derinliklerde düşüközdirenç elde ediliyorsa, normal olarak ekonomik gereklerleçakılmaktadır
Topraklama çubukları yapının ve iniş iletkenlerinin dibine veya pratikolarak mümkün olduğu kadar yakınına çakılmalıdırTopraklamanın yapıdanyerleştirilmesi uygulaması gereksiz olduğu gibi ekonomik de değildir
Toprak şartlarının çubukların paralel kullanılmalarına uygun olduğuyerlerde, çubuklar arasındaki uzaklık, çakılma uzunluklarından küçükolduğunda, toprak geçiş direncinin düşmesi az olur
Çubuğun indirme iletkenlerine ve hata iletkenlerine bağlantısı kaynaklaveya pirinç,bakır,kızıl dökümden mamul özel bağlantı klemensleri ileyapılacaktır
Topraklama sistemleri
aKaz ayağı biçiminde topraklama
bLevha elektrodu kullanarak
cŞerit elektrotlar
kullanılarak yapılabilir

Topraklama sistemleri

YG Sistemlerinde Yıldız Noktası Topraklaması

Özellikle 154 kV veya 35 kV YG' den enerji alan ve kendisine ait birYG dağıtım tesisatı bulunan sanayi tesislerinde, yıldız noktasınıntoprağa göre durumu önemli bir konudur

Yıldız noktası için dağıtım sistemlerinde dört çözüm kullanılmaktadır:

Yıldız noktası yalıtılmış şebekeler

Toprak teması kompanze edilmiş(dengelenmiş )şebekeler

Yıldız noktası değeri düşük bir empedans (direnç) üzerinden topraklanmış şebekeler

Toprak teması kompanze edilmiş ve geçici olarak yıldız noktası, değeri düşük bir empedans üzerinden topraklanmış şebekeler

1 Yıldız noktası yalıtılmış şebekeler



İzole yıldız noktası kullanmak en kolay ve ekonomik yoldur Çünkü ilaveyatırım gerektirmez (Hata akımı kompanzasyonu ve topraklama sistemigibi) Toprak hatası durumunda elektrik cihazları ve oluşansistemlerin kontrolünün yedekleme (redundance) ihtiyacı yoktur Paralelgiden kontrol ve haberleşme kabloları ile etkileşim ihtimali düşüktür

Ama yine de yalıtılmış yıldız noktası, sanayi tesislerindekiuygulamalarda, sadece küçük kapasitif toprak hata akımları (ICE) içingeçerlidir

Uygulama sınırlarının en önemlisi, toprak hatası arklarının bastırılması ile ilgilidir

ICE < 10 A olan toprak hataları için, kablolu ve yalıtılmışyıldız uygulamalarına, ilave tedbirler almadan izin verilmesi tavsiyeedilmez Çünkü bu durumda ardışık toprak hataları tehlikesi vardırArdışık toprak hataları sisteme tehlikeli aşırı gerilimler sürerler vebaşka hatalara neden olurlar 10 A < ICE < 35 Aaralığındaki kapasitif toprak hatalarında ise toprak hatası arkları çokdaha durağandır ve kendi kendisini bastırabilmektedir

ICE >= 35 A olduğunda ise arkı bastırma özelliği ve güvenlidurum ortadan kalkar Kablolu sistemlerde, arklar yüzünden yalıtımmalzemesinin tahrip olmasına engel olmak için hata akımlarının (ICE< 35 A) 35 A' den büyük olmaması gereklidir Bunu aşandeğerlerde, iki ya da üç faz kısa devre ihtimali doğabilir Bu nedenlede kapasitif toprak hata akımlarının ICE <= 20 A ilesınırlandırılması gereklidir

Bu limitlerin aşıldığı kablolu dağıtım sistemlerinde, yalıtılmış yıldızuygulanacaksa çok hızlı çalışan hata yeri koruma cihazları, çok hassasgeçici toprak arıza röleleri kullanılması gerekecektir

2 Toprak teması kompanze edilmiş (dengelenmiş )şebekeler



Toprak teması kompanze edilmiş (dengelenmiş )şebekelerin yıldız noktasıtopraklaması, sanayi tesislerinde en çok kullanılan yöntemdir

Bu yöntemde asıl amaç toprak hata akımı oluştuğunda beslemeyi kesmedendevrenin çalışmasına devam edebilmesidir Bunun için kapasitif toprakhata akımı yıldız noktasına uygulanan bir bobin ile kompanze edilirGeriye çok küçük bir artık akım kalır Hata yerinden bu Ir artık akımıakar Bu artık akım için şu eşitlik verilebilir:

ICE : Kapasitif toprak hata akımı
IL : İndüktif bobin (reaktör) akımı
Irw : Etkin artık akım
Irv : Artık akımın harmonik bileşeni (v sırasındaki harmonik için)

v = 0 için ICE = IL yapıldığında, bir kablolu dağıtım sistemindeki artık akım için
Ir (v=0) = 008 x ICE eşitliliği kullanılabilir

Bu yöntemde, yalıtılmış yıldız noktası yönteminin tersine, fasılalı toprak hataları oluşmaz
Toprak hata arkının bastırılmasından sonra oluşan gerilim tekrar ark meydana gelmesine yol açmaz
Kendi kendini bastıramayan toprak hata arkları için DIN VDE 0105 'de belirtilen uygun önlemler alınarak hata yeri bulunabilir
Oldukça küçük toprak hata akımları meydana geleceğinden, hata yerini belirlemek için çok zaman kazanılmış olacaktır

Bu sistemde, toprak hatasını belirlemek üzere yüksek hassasiyette transient hata röleleri tavsiye edilir
Ayrıca, kesin hata yeri için dijital zamana bağımlı aşırı akım koruma cihazları kullanılmalıdır
Bunun için toprak hata akımı ve artık gerilimin ölçülmesi için hassas transducer' ler gereklidir


3 Yıldız noktası değeri düşük bir empedans (direnç) üzerinden topraklanmış şebekeler



Bu yöntemde amaç, tek fazlı toprak hatalarında faz kısa devrelerinde olduğu gibi beslemeyi selektif olarak kesmektir

Bu yöntemle ilgili olarak aşağıdaki önlemlerin alınması gereklidir

Toprak hata akımı yüzünden besleme kesileceği için prosesle ilgiliyedek makine, yedek besleme veya yedek besleme hattı önlemlerialınmalıdır

Her toprak hatası koruma cihazları tarafından izleneceğinden aşırı akımve diferansiyel koruma için üç fazın da akım trafosu ile donatılmasıgerekecektir Sabit zamanlı (I&gtaşırı akım rölelerinde, hata akımı değerinin akım trafosu nominaldeğerini aşması gerekmektedir Bu durumda min hata akımı 300 A veya400 A değerlerini geçmesi gereklidir

Genel olarak yüksek dirençli toprak hataları akımın yükselmesine engelolduğu için sıfır akımla çalışan koruma cihazları tavsiye edilmektedirBunu sağlamak için kablo tipi akım trafoları gerekli olmaktadır

Ayrıca düşük empedanslı yıldız toprağı olan sistemlerde, dijital aşırıakım röleleri ile akım trafosunun nominal akımının % 10' useviyelerindeki akımlarla bile açma işlemi sağlanabilmektedir

Dağıtım sistemindeki dijital koruma cihazlarını tam anlamıyla selektifkullanabilmek için simülasyon programı ile hesaplama yapmak gerekebilir

Bu yöntemdeki akım değerleri diğerlerinden büyük olduğu için cangüvenliği yönünden trafo ve tesislerdeki temas gerilimlerinindeğerlendirilmesi de önem taşımaktadır

Toprak hata akımlarının sınırlandırılması, bu yöntemde direnç ilesağlanmaktadır ICE akımlarının hata akımı üzerindeki etkisi hayliazdır Sınırlama reaktans ile yapıldığında bir fazlı toprak hataakımlarının ICE değerinden hayli büyük tutulması gerekir ki güvenli birçalışma limiti üzerinde kalınabilsin
Sanayi tesislerindeki etkileşim, topraklama problemleri, yüksek gerilimmotorlarının tahrip olması nedeniyle I"k(l)>>ICE şartınısağlamak da mümkün olmamaktadır

Yıldız noktası direnç değeri t= 5 10 s aralığındaki yüklenmeleriçin hesaplanmaktadır Hesaplanan direnç değerinin bu süre içindeoluşan toprak hata akımı ısıl yüklerine dayanacak seviyede olmasıgereklidir

Yüksek gerilim motorları kullanılan orta gerilim tesislerinde, düşükempedanslı yıldız topraklaması tercih edilmesi durumunda, bir fazlıtoprak hata akımlarının 200 A' e sınırlandırılması önerilmektedir Aksihalde yüksek gerilim motorlarında stator sargılarının yanması , rotorçekirdeğinin tahrip olması söz konusu olabilmektedir

Yukarıda belirtilen hususlar göz önüne alınır ve ilgili şartlarsağlanırsa sanayi tesislerinde düşük empedanslı yıldız topraklamasıuygulanabilir

Ülkemizde YG/OG trafolarının nötr topraklama direnci uygulaması ileilgili dengesiz beslemedeki röle koordinasyonu ve seçiciliktekarşılaşılan olumsuzluklar nedeniyle bu konudaki ilgili kurumlarca ;toprak akımını sınırlamak amacıyla nötr topraklama direnç değerinin1000 A (20 Ohm) 5sn olması kararlaştırılmış olup uygulamalar buşekilde yapılmaktadır

Ancak bu durumda toprak hataları oluştuğunda potansiyel sürüklenmesi veyüksek gerilim motorlarının tahrip olması riski vardırKonunun ilgilikurum ve kuruluşlarca oluşturulacak bir çalışma grubunca incelenerek,enkısa zamanda çözüm önerileri getirilmesinin gerekli olduğunudüşünmekteyiz

4 Toprak teması kompanze edilmiş ve geçici olarak yıldız noktası,değeri düşük bir empedans üzerinden topraklanmış şebekeler



Bu yöntem toprak teması kompanze edilmiş ( dengelenmiş )şebekeler veyıldız noktası değeri düşük bir empedans ( direnç ) üzerindentopraklanmış şebekeler yöntemlerinin karmasıdır Bir fazlı toprakhatası olduğunda önce rezonans devresi fonksiyonel olacaktır

Toprak hatası akımları, kendi kendini bastıramayan arklar oluşturursaresimde görülen şalterin kapatılmasıyla düşük empedanslı yıldızmodeline dönüştürülür ve otomatik açma gerçekleştirilir Direncindevreye girişi manuel veya otomatik olabilir



TOPRAKLAMA
Toprak sonsuz büyüklükte iletken bir kitledir ve bütün elektrik tesislerinin bulunduğu binaları veya açık hava tesislerini sinesinde taşır Arızasız bir şebeke işletmesinde toprak üzerinden önemsiz derecede küçük akımlar geçerler Eğer elektrik tesislerinde bir motor isteyerek veya bir hata sonucunda toprak bir iletkenin bağlantı haline gelirse tesisin bu noktası ile toprak aynı potansiyeli alırlar Bundan başka simetrik olmayan şebeke hatalarında toprak üzerinden büyük akımların geçmesi beklenebilir Topraktan geçen akımın bir kısmı arıza yerinde bulanan bir kimsenin üzerinden geçerse , bunun hayatı tehlikeye girebilirTopraktan geçen kaçak akımlar ayrıca yangına da sebep olabilirler Toprağın kendi direnci ,0,05 ohmkm gibi gayet küçük bir değerdedir Fakat toprak üzerinden geçen akımın değerini tayin eden devre direnci,toprak ile temas haline gelen noktalardaki geçiş veya yayılma direncidir Bazı hallerde bu temas , bir izolasyon hatası sonucunda tesadüfi olarak meydana gelirBazı hallerde ise,özel olarak toprağa yerleştirilen bir topraklayıcı elektrot üzerinden toprak ile temas sağlanır: buna topraklama denirbunlarda aranan en önemli özellik , toprak geçiş (veya yayılma) direncinin mümkün olduğu kadar küçük olmasıdırToprak üzerinden geçen hata akımın değeri , ayrıca şebekenin yıldız noktasının durumuna bağlıdırMesela yıldız noktası yalıtılmış şebekelerde bir toprak teması halinde , şebekenin cinsine ve büyüklüğüne bağlı olarak 50-100 A mertebesinde bir kapasitif akım geçerToprak teması akımı , yıldız noktasına bağlı bir petersen bobini üzerinden yaklaşık olarak 5-10 A gibi bir aktif artık akım geçerYıldız noktası direkt topraklanmış bir şebekede ise bir toprak kısa devresi akımı 1kA kadardır Elektrik şebekelerinde topraklama tesisleri , bir arıza halinde kısa devre akımlarının insan hayatını tehlikeye sokmayacak yoldan geçmelerini sağlar Bu bakımdan ,güvenilir bir topraklamanın elde edilmesi için bunun iyi hesaplanması ve şartlara uygun bir şekilde tesis edilmesi gerekir Topraklamanın hesaplanmasında , tesisin geriliminden ziyade toprak hatalarında geçen akımlar rol oynarlarTopraklama tesisinin hesaplanmasında şu işlemlerin yapılmaları gerekir:
1) Muhtemelolan en büyük hata akımının hesaplanması,
2) En büyük toprak akımının tayini,
3) Yayılma direncinin hesaplanması,
4) Topraklayıcı geriliminin tayini
5) Temas ve adım gerilimlerinin bulunması

Topraklama tesislerinde büyük hayati önemi haiz olan temas ve adım gerilimleri , üç boyutlu bir akım alanının kısımları olduklarından, bir topraklama tesisinin hesaplanması , elektrotekniğin zor problemleri arsındadır Ayrıca toprağın özgül direncinin tayinindeki güvensizlik yüzünden , yapılan hesaplar sonucun da güvenilir değerlerin bulunması mümkün olmaz
Aşağıda açıklanacağı gibi , tesislerde kullanılan en önemli topraklamalar

-koruma topraklaması,
-işletme topraklaması ve
-yıldırım topraklamasıdır

Koruma Topraklaması
Yüksek gerilim tesislerinde insanları yüksek temas gerilimine karşı korumak için bir koruma topraklaması yapılır Bunun için işletme akım devresine ait olmayan , fakat bir hata halinde gerilim altında kalabilen ve insanların temas edebilecekleri bütün cihazların ve tesis elemanlarının madeni kısımları , topraklama iletkeni üzerinden bir topraklayıcıya bağlanırlar
Alçak gerilim tesislerinde temas gerilimine karşı koruma sağlamak için uygulanan çeşitli metotlar arasında koruma topraklaması da vardır:fakat bunun çok iyi bir metot olmadığı ve çeşitli sakıncalarının olduğu açıklanmıştır Buna karşılık yüksek gerilim tesislerinde tehlikeli temas ve adım gerilimlerine karşı koruma sağlamak için yegana koruma metodu koruma topraklamasıdırKoruma topraklaması tesisin boyutlandırılması bakımından ana kriter ’’ temas gerilimi’’ olduğundan Alman VDE yönetmeliklerine göre topraklama tesisleri o şekilde yapılmış olmalıdır ki,

1-) Yıldız noktası yatılmış veya kompanzasyon bobini üzerinden topraklanmış şebekelerde temel gerilimi 65 V’un üstüne çıkmamalıdır
2-) Yıldız noktası sürekli veya geçici olarak küçük değerli bir direnç üzerinden topraklanan şebekelerde temas gerilimi şekilde verilen eğrideki değerlerin üzerine çıkmamalıdır
Bu eğrinin her noktası için elektrik miktarının Q= 70mAs değerini aşmaması şartı yerine getirilmiştir Zira , yapılan araştırmalara göre , ölümle sonuçlanan elektrik kazalarında bu elektrik miktarı tespit edilmediğinden , bu değer bir kriter olarak geçerlidir Burada vücut direnci için en düşük değer olarak 1000ohm kabul edilmiştir

İşletme Topraklaması Elektrik tesislerinde işletme akım devresine ait bir noktanın topraklanmasınaişletme topraklaması denir:cihazların ve tesislerin normal işletmeleri için butopraklama gerekir İşletme topraklaması iki cinstir Direkt Topraklama
Bu durumda topraklama üzerinde topraklama empedansından başka hiç bir direnç bulunmazMesela şebekenin yıldız noktasının direkt topraklanması , bu cins topraklamadır
Endirekt Topraklama
Bu durumda topraklama , ilave bir ohmik, endüktif ve kapasitif direnç üzerinden yapılırİşletme topraklaması , işletme akım devresinin toprağa karşı potansiyelinin belirli bir değerdebulundurulmasını sağlar
Koruma topraklaması üzerinden yalnız bir hata halinde bir akım geçtiği halde , işletme topraklaması üzerinden arızasız durumda dahi bir akım geçebilirHem alçak gerilim ve hem de yüksek derilimtesislerinde yıldız noktasının topraklaması , bir işletme topraklanmasıdır İşletme topraklaması , fonksiyon bakımından koruma topraklaması ile yakından ilgilidirMesela bir fazlı toprak temasında hata akımı , devresini işletme topraklaması üzerinden tamamlayarak arıza , bir fazlı kısa devreye dönüşmektedir Alçak gerilim tesislerini besleyen akım kaynaklarının yıldız noktaları genellikle bir İşletme topraklaması üzerinden topraklanır Bunun toplam direncinin Ro küçük veya =2ohm olması arzu edilirZira bir faz toprak kısa devresinde Ro direnci üzerinden koruma hattının ve buna bağlı cisimlerin toprağa karşı gerilimi yükselirTopraklama ve yıldırımdan korunmak içinalınan önlemler genel olarak TV verici ve aktarıcı istasyonlarının tesisi sırasındaikinci derece de önemsenen hususlar içinde yer alır Ancak, istasyonlarınbulunduğu coğrafik koşullar ve enerji şartları nedeniyle topraklama hatasındanve yıldırımdan meydana gelen etkiler milyarlarca değerindeki tesis ve cihazlarabüyük zararlar verir Yaptığı tahribatın büyüklüğü ile doğru orantılı uzunsüreli yayın kesintilerine maruz kalınır
Yıldırım Topraklaması
Elektrik tesislerinde yıldırıma karşı korumak için , parafudurların topraklama uçları ile açık hava tesislerinde yıldırımın düşmesi ihtimaliolan bütün madeni kısımlar,mesela hava hatlarının koruma iletkenleri ,madeniveya beton direkler özel bir topraklayıcı üzerinden topraklanır:buna yıldırımtopraklaması adı verilirYıldırım topraklaması da bir nevi koruma topraklamasıdır ve onun için iki topraklama biri birine bağlanırYıldırım topraklamasınınamacı ,her elektrik tesislerine düşen bir yıldırım düşmesinin sebep olduğuaşırı gerilim gerilim dalgasının isletme araçlarına zarar vermeden toprağa iletilmesi ve hem de binalara düşen yıldırımın,insan hayatına zararvermeden ve bir yangına sebep olmadan toprağa atılarak zararsız halegetirilmesidir
Tarih boyunca yıldırımdan anlaşıldığı kadarıyla,yıldırımdan korunma sistemleri de o oranda gelişmiştir Yıldırım üzerine ilkteoriler 17 Yüzyılda tespit edilmeye başlanmıştır Descartes adındaki bilimadamı bulutların çarpışmasından sıkışan havanın ışık ve ısı etkisi meydanagetirdiğini ve ısının gürültüye neden olduğunu söyleyerek yıldırımla ilgili ilkteoriyi ortaya atmıştır 18 Yüzyılın ortalarında Rahip Nollet Denel fizikdersleri adlı kitabında elektrikle yıldırımın ilgisini anlatmıştır Bu tarihtensonra fizikçi Jallbert, yıldırım olayı ile sivri uçların ilgisini dilegetirmiştir Yine aynı yıllarda Romans, yıldırım olayının bir elektriksel olayolduğunu söyleyerek yıldırım olayında elektrikten bahsediyorduFranklın 1725yılında balon deneyi yaparak bulutların elektrik yüklü olduğunu ispatlamıştırDaha sonra yıldırım konusundaki gelişmeler 1929 yılında İngiliz doktor Simsonve Fransız Mathias tarafından yapılan açıklamalarla devam etmiştir Yıldırımınmeydana gelişimi yapılan gözlemler ve incelemeler sonunda dört şekilde olduğunuortaya koymaktadır
(-) inişli
(-) çıkışlı
(+) inişli
(+) çıkışlı
Bunlardan en fazla görüleni (-) inişli olanıdır
Yıldırım, bulut ile yer arasındakielektrik yüklerinin hızlı deşarj olma olayıdır
Havada asılı bulunan elektrik yüklü bulutlarda hava iyi bir iletken olmadığıiçin yaklaşık 10 milyon voltluk gerilim oluşturur Bu bulutların şarj olmasıanında fırtına bulutunun tabanı yere yakın olan kısmı negatif yükle yüklenirBu arada yer pozitif yükle yüklenir Bazı durumlarda bunun terside mümkündürSonuç olarak yüklenme işlemi bulut boyutunda yerde de oluşur
Fırtınanın artmasıyla bulutlardaki negatif ve yerdeki pozitif yük ayrışmasıdevam eder Fırtına şiddetlendikçe bulutla yer arasında bulunan yalıtkan havailetken hale geçmeye başlar ve bulutla yer arasındaki potansiyel farkı daarttıkça havayı delmesi kolaylaşır Havanın delinmesiyle buluttaki yüksekvoltaj toprağa deşarj olur Bu deşarjlarda 2000 ile 200 000 amper arası akımakmaktadır Atmosferik olaylarda bulutla bulut arasında voltaj boşalmasınaşimşek, bulutla yer arasındaki voltaj boşalmasına yıldırım denilir
Yıldırımın oluşması, bir bulutun altkısmındaki enerjinin yeterli seviyeye geldiği zaman (10kv/cm2) toprağa doğrubir elektron demeti olarak harekete geçmesidir Birinci demet 10 ile 50metrelik mesafeyi 60 – 50 000 km/sn arasındaki hızla kat eder 30 ile 100mikron saniye süren bir aradan sonra ikinci bir deşarj birinci deşarjın yolunuizler ve birinciden 30 ile 50 metre arası daha ileri gider Daha sonra üçüncü deşarjardından dördüncü deşarj meydana gelir Her bir deşarj öncekinden 30 ile 50 metre ileri giderekşimşeğin ucunun yeryüzüne yaklaşmasını sağlar Bu arada yeryüzü ile bulutarasındaki potansiyel farkı gittikçe artar ve havanın delinmesi sonundayeryüzünde bulunana sivri bir uç, bina, ağaç veya kule gibi bir noktaya pozitifyüklü bir demet deşarj olur ve bunun boyu 150 metreyi geçebilir Bu deşarjesnasında 200 000 Ampere kadar çıkan akım 100 milyon voltluk bir gerilim iletoprağa akar Bu akıma deşarj akımı denilir Bu akım saniyenin milyonda birimertebesinde aralıklarla art arda gerçekleşmesiyle tamamlanır
Elektrostatik yük; Elektrik yüklü bulutun altında kalan yer yüzünün üstündeki tümteçhizatlar elektrostatik alana maruz kalırlar Bu elektrostatik alan yerküreden yüksekliğe bağlı olarak değişmektedir Örneğin topraktan 10 m yükseklikte bulunan ENHattı fırtına sırasında toprağa göre 100 ile 300 KV arası fazla gerilime sahipolur Deşarj esnasında bu yükün toprağa akması gerekmektedir
Toprak akımı; Yıldırımın hemen ardından yıldırım akımı sonucu toprakakımları oluşur Bulutun kapsadığı toprak alanından yıldırımın düştüğü noktayadoğru akım akamaya başlar Bu bölgede bulunan herhangi bir iletken bu akım içintopraktan daha kolay iletim sağladığından akım bu iletkenden geçmeye başlar vebu akıma toprak akımı denilir Bu boşalma işlemi çok hızlı olduğundan (20 mikrosaniye) bu metaller üzerinde indüklenen gerilimler çok yüksek olmaktadır

Yıldırımdan korunma dört ayrı şekildeyapılmaktadır
1 Franklın çubuk paratoneri ile korunma; Butür korunma sisteminde aşağıdaki malzemeler kullanılmaktadır

Topraklama tesisatı,
2 Faraday kafesi ile koruma; Bu tür korumasisteminde de Franklın çubuk sistemindeki gibi sistemler kullanılmaktadır
3 Radyoaktif paratoner ile korunma;

Radyoaktif paratoner topraklama tesisatı, sistemleri kullanılmaktadır
4 Yıldırımın düşmesini engellemek
Franklın çubuklu paratonerle koruma;
Bu tür korumada sivri ucun oluşturduğu yakalama metodu kullanılırSivri uç, iniş iletkeni ile topraklama levhasına en kısa ve düz olarakindirerek irtibatlandırır
Franklın yakalama ucu;Çelik uçlu krom nikelkaplı ve pirinç üstü krom nikel kaplı olarak üretilmektedir Zamanla havadakiatmosferik olaylardan etkilenmemesi için bunlardan pirinç olanı tercihedilmelidir Franklın çubukları 20,40,50,60cm lik boylarda üretilmektedirler
İniş iletkeni; Radyoaktif paratoner ve Franklın çubukluparatonerlerde iniş iletkenleri aynıdır Yıldırımın oluşturduğu yüksek amperli(200 000 Aakımınakması halinde iletken teline herhangi bir zarara uğramaması gerekmektedirİniş iletkeni ile paratonerle topraklama arasını en kısa yoldan birbirineirtibatlandırmak gerekmektedir
İniş iletkenleri 50mm2 som bakır ve döşeneceği zeminden 5cm açıkta olacakşekilde olmalıdır Bakır iletkende ek yapmak gerekirse ekleri gümüş veya termokaynağı ile yapmak gerekmektedir İniş iletkeni mümkün olduğu kadar en kısayoldan ve 90 dereceden büyük kavislerin olmamasına dikkat edilerekçekilmektedir Ayrıca bir metre mesafe içinde iki veya daha fazla köşelerinolmamasına dikkat edilmelidir
Topraklama tesisatı; Franklın çubuklu paratoner Faraday kafeslikoruma ve radyoaktif paratoner de topraklama tesisatı aynı kullanılmaktadırTopraklama tesisatı çubuk veya düz levha bakırdan yapılmaktadır Topraklamadirenci maksimum 5 ohm olmalıdır Topraklama direnci 5 ohmdan büyük olursa sistemetopraklama çubuğu veya levhası eklenerek direncin limitler içinde olmasısağlanır Topraklama çubukları veya levhalarının gömüleceği toprağın dünyanıntoprağı ile bağlantısı olması gerekmektedir İniş iletkeni topraklamaçubuklarına gümüş kaynağı ile yapılmalıdır Ayrıca çubuk sayısı birden fazlaise çubuklar arasındaki mesafelerin 5m den daha az olmamasına ve aradakibağlantı iletkeninin 50mm2 saf bakırdan olmasına dikkat edilmelidir
Bu koruma tipi radyoaktif paratonerlerden önce kullanılmakta ise de yüksekyerlerdeki istasyon veya yerleşim yerlerinde radyoaktif paratonerle birliktekullanılmaktadır Faraday kafesli korumda istasyon binasının çatısının üzerineve istasyonun kulesine muhtelif aralıklarla franklın çubukları cerleştirilerekiniş iletkenleri ile topraklama çubuklarına irtibatlandırılır Şekil 1 degörüldüğü gibi
Yakalama uçları;Yakalama uçları olarak franklın çubuklarıkullanılmaktadır Binanın çatısına bu çubuklar dik olarak çatıyı kaplayacakşekilde aralıklarla dik olarak yerleştirilir ve topraklama iletkenleri ilebirbirlerine irtibatlandırılırlar
İniş tesisatı; Dik olarak binanın çatısına yerleştirilenfranklın çubukları 50mm2 lik saf bakırla ve tüm binayı kafes gibi saracakşekilde üstten, yanlardan ve toprak altından saracak şekilde tesis edilmelidirBakır iletkenler kroşelerle döşenmeli ve hiçbir noktadan binaya değmemelidir

Radyoaktif paratoner ile korunma franklın çubuklu korunmaya benzemektedir Aradaki tek farkı yakalama ucu olarak radyoaktif malzemeden yapılmış paratoner ünitesi kullanılmaktadır Bununda yıldırımı yakalama yeteneği daha fazladır
Radyoaktif paratoner ünitesi; Radyoaktif paratonerdeki amaç fırtınalı havalarda bulutlarda biriken elektrik yüklerinin insanlara, tesislere ve yapılara zarar vermeden olabilecek yüksek gerilimleri oluşturulan iyonize kanallarla toprağa vermektir
Radyoaktif paratonerler sivri bir ucun yaydığı iyonlara ek olarak radyoaktif maddenin oluşturduğu yüksek iyonlar sayesinde iyonize kanallar oluşturmaktadır Yakalama ucunun toz ve yabancı maddeleri üzerinde bulundurmaması ve paratonerin alt kısımlarına iyon yaymaması istenmektedir

Radyoaktif paratoner koruma yapacağı alanın en yüksek ve orta yerinekonmalıdır Ayrıca en yüksek noktadan 15m yükseğe tesis edilmelidiropraklama kazıklarının birbirine olan mesafeleri boylarının 15 katından dahaküçük olmamalıdır çünkü çubuklar boyları kadar küresel bir alanda toprağadeşarj yapmaktadırlar

Yıldırımın düşmesini engellemek;
Geleneksel yıldırımdan korunma metotlarının yeterli olmadığı TV ve radyo verici tesislerinde daha kompleks bir koruma gerekmektedir Özellikle yüksek yapıların ve kulelerin yıldırımı daha çok çektiği düşünüldüğünde ,bu tür bina ve kuleler normalde düşmeyecek olan yıldırımları tetikleyerek düşmesine neden olurlar Dağlık bölgelerdeki kuleler ve binalar yıldırımı daha fazla çekerler Yıldırım bulutlardaki yüksek potansiyellin toprağa boşalması işlemidir Bu işlemin yavaş, yavaş ve sürekli olarak yapılması halinde bulutlardaki potansiyel azalacağından o bölgeye yıldırımın düşmesi engellenmiş olacaktır
Enerji nakilhatlarının yıldırımdan korunması;
ENHattının enerji taşıyan tellerinin ve direklerin tepesinden geçecekşekilde yıldırımdan koruma iletkeni olmalıdır
EN Hattındaki direklerden birine yıldırım düştüğünde direğin ortalamadirencinin 50 ohm olduğunu varsayarsak direk üzerinde düşen gerilim yaklaşıkolarak 800 KV olur Direk üzerinde oluşan bu gerilimden faz hattınaizolatörlerden atlama meydana gelir Atlayan bu gerilimde enerjinin beslediğisistemlere zarar verir Buradan da anlaşılacağı gibi EN Hattınıntopraklamalarının iyi yapılarak topraklama direncinin küçük olmasısağlanmalıdır Bu direncin maksimum 10 ohm olması gerekir EN Hatlarıdireklerinin topraklama dirençlerinin 10 ohm olması durumunda direk üzerindeoluşabilecek yaklaşık gerilim 475 KV mertebesindedir
ENHatlarında genel olarak yıldırıma karşı koruyucu olarak iki yöntem uygulanır
Paralel koruyucu yöntemi; Bu yöntemde faz ile toprakarasına yüksek gerilimi kısa devre yapacak malzemeler konulur Bunlar paralelbağlanmış gaz tüplerinden, metal oksit varistörlerden oluşmaktadırlar Bu tür korumayöntemiyle yüzde yüzlük koruma sağlanamamaktadır, ancak bunların hatlara tesisedilmesi kolay olduğundan ve fiyatlarının ucuz olması nedeniyle sık olarakkullanılmaktadır
Seri koruyucu yöntemi; Koruyucu malzeme faz iletkenine seri olarakbağlanır Malzemenin içinde yıldırım enerjisini sınırlayan devre elamanlarımevcuttur Enerji hattına seri 1mhz e yüksek empedans gösterecek bir bobinbağlanır Yıldırım bu bobinden geçemeyerek toprağa kısa devre edilirYıldırımın bobin den geçen kısımları da faz hatlarına bağlanan gerilimsınırlayıcı kontaktörlerle sistemlere ulaşması engellenmiş olur
Kritik açıklık; Yıldırımdan korunma tesisatlarında fazladikkat edilmeyen hususlardan biriside kritik açıklıktır Kritik açıklıkparatonerle topraklama arasındaki iniş iletkeninin diğer iletkenlerle (elektriktesisatı, zayıf akım tesisatı,telefon tesisatı vs) arasındaki uzaklıktır Buaçıklık belirli bir değerden küçük tutulduğunda iki iletken arasında endüksiyonyolu ile aşırı gerilimler oluşabilmektedir Buda sistemlere zarar vermektedirKritik açıklık emniyetli bir uzaklığın altına düşürülmemelidir
Bazı ülkelerde kabul edilen kritik açıklıklar Almanya’da 1,5m, İngiltere’de183m,Hollanda’da 1m dir
Topraklama; Topraklama malzemeleri olarak aşağıdakimalzemeler kullanılmaktadır Topraklamanım yeterli seviyeye indirilememesihalinde bunlardan ikisi kullanılabilmektedir
Bakır levhalar; 140m2 alanında 1mm, 15mm kalınlığında bakırdan yapılmış düzlevhalardır
Bakır çubuklar; 20cm, 16mm çaplarında 1m,15m boylarında üretilmişlerdir
Galvanizli çubuklar; Sıcak daldırma ile kaplanmış demir çubuklardır
Statik topraklama; Ülkemizde fazla önemsenmeyen statik topraklama aslında elektronik cihazlar ve insan hayatı için önemlidir Bina ve istasyonlardaki elektrik tesisatındaki arızalar nedeniyle binaya veya cihazlara kaçan elektriğin insanlara zarar vermeden toprağa boşalması için zorunlu olarak kullanılmalıdır
Ayrıca bilgisayar ve vericiler gibi elektronik cihazların üzerinde biriken manyetik alanları toprağa boşaltmak için kullanılması zorunludur TV verici istasyonlarında istasyonun bir köşesine topraklama barası yapılır istasyonda bulunan tüm cihazlar bu baraya bağlanır

Koruma topraklaması;Canlıların dokunma ve adım gerilimlerine karşı korunmak için gerilimaltında olmayan iletkenlerin topraklanması için yapılan topraklamaya denir
Televizyon ve Radyo İstasyonlarında Yıldırım ve Topraklama ile ilgili işlemlerbir üste yer alan maket şekil içerisinde kalın çizgilerle belirtilmektedirAnten, kulesindeki paratoner için yapılan topraklama bağımsızdır Ancak antenkulesi, binanın ve cihazlara ait topraklama yapıldıktan sonra, topraklamabaraları birleştirilir Enerji hattı üzerinden gelebilecek yıldırımdan korunmakiçin gerilim sınırlayıcı kontaktörler bulundurulmalıdır Anten kulesi tepesiüzerindeki ikaz ledlerinin bulunması yıldırımın çekmelerinde etkili birfaktördür Bu amaçla led’i besleyen enerji hattı da yıldırımdanetkilenebilecektir Bu hat üzerinde de koruyucu devrelerin bulundurulmasıkoruma sağlayacaktır
TopraklamalarınBirleştirilmesi
Bir tesiste koruma,işletme ve yıldırım topraklamaları bulunabilirlerKoruma ve işletme topraklamalarının bir kısmı alçakgerilim ve bir kısmı yüksek gerilim tesislerine ait olabilirleri Birtesiste bulunan bu çeşitli cins topraklamaların biri biri ile birleştirilmesibazı faydalar sağladığı halde bazı Zaralarda yolaçabilirler Topraklamaların birleştirilmesinin sağladığı en önemli yarar , toplam topraklama direncinin düşmesidir Böylece topraklamaların daha ekonomik bir şekilde gerçekleştirilmesi mümkün olur Ayrıca farklı topraklamaların birleştirilmesi ile , bu topraklamalara bağlı kısımlar arasında tehlikeli gerilim farklarının meydana gelmesi önlenmişolurTopraklamaların birleştirilmelerinden doğan sakıncaların başında tehlikeli potansiyel sürüklenmeleri gelir Onun için ,65 V’dan daha büyük topraklayıcı gerilimlerinin baş göstermesi halinde ,sıfır hatları , kablo mahfazaları , su boruları ,demir yolu rayları veya çitler üzerinden topraklayıcı geriliminin müsaade edilmeyen büyük bir kısmının civara sürüklenip sürüklenmediğini ve çok büyük temas ve adım gerilimlerinin meydana gelip gelmediklerini kontrol etmek gerekir
Aşağıda birbirine bağlanabilecek olan topraklamaların en önemlileri özet olarak verilmiştir
1) Santrallerin , bağlama ve transformatör istasyonlarının iç ihtiyaç tesisleri:Yüksek gerilim topraklama tesislerinin içinde bulunan ve yüksek gerilim tesisleri tarafından beslenen alçak gerilim tesislerinde bütün koruma ve işletme topraklamalarının birleştirilmeleri gerekir
2) Bir yüksek gerilim topraklama tesisinin dışında bulanan alçak gerilim tesisleri:Böyle bir tesiste koruma ve işletme topraklamalarının birbirine bağlanabilmeleri için aşağıdaki şartların gerçekleşmesi gerekir
· Müşterek bir topraklayıcı tesisinde topraklayıcı gerilimi 65 V’ u aşmamalıdır
· Yüksek gerilim istasyonu sanayi tesislerinin içinde veya kapalı bir binada bulunmalıdır

3) Yıldırım topraklaması , alçak gerilimtesislerinde hava hattına ait koruma iletkeni , transformatör istasyonlarının ve bağlama tesislerinin topraklama tesisleri ile bağlanırlarAyrıca bina yıldırımlık tesislerinin koruma işletme topraklamaları ile bağlanmasına müsaade edilir

Topraklama sistemleri

Yüksek Gerilim Direği Koruma (topraklama)İletkenini
Enerji nakil hattının enerji taşıyan tellerinin ve direklerin tepesinden geçecek şekilde
yıldırımdan koruma iletkenleri çekilmektedir
Koruma İletkeni Özelliği
Örgülü çelik iletkenler olup enerji nakil hatlarına düşebilecek olan yıldırımı çekerek
toprağa verme vazifesi görürler
Koruma bölgeleri 25 metre yüksekliğe kadar olan tesisler için geçerlidir 25 metreden
yüksekler için koruma güvenliği azaltılır 420 kV’a kadar şebeke yapıları ortalama 25 metreyüksekliğindedir





Topraklama Sistemleri Topraklama
Elektrik tesislerinde, gerilim altında olmayan bütün iletken tesisatkısımlarının uygun iletkenlerle toprak içindeki iletkenlerleirtibatlandırılmasına “ Topraklama” denilmektedir Topraklama, birizolasyon hatasının baş göstermesi halinde meydana gelecek olan adım vedokunma gerilimlerinin insan hayatını tehlikeye sokacak mertebedeolmasını önlemek veya bu tehlikeli gerilimleri tamamen ortadankaldırmak için yapılır Böylece bir taraftan insan hayatı emniyetealındığı gibi diğer taraftan da işletme emniyeti şartları sağlanmışolur



Topraklama Sistemlerinin Tasarım Esasları
Topraklama yapılacak yerin öncelikle toprak özgül direnci ölçülmelidir Ölçülen özgül direnç (ρdeğerine göre topraklayıcı düzeneği seçilmelidir Seçilen düzenek,toprak yapısına uygun olmalı, toprak hata ve kaçak akımlarını kolaycatoprağa aktarabilmelidir
En çok kullanılan topraklama tipleri aşağıdadır

1- Derin Topraklayıcılar Çubuk, Profil Topraklama Elektrodu
Topraklamaçubuklarının olabildiğince dik çakılmasıyla yapılan topraklamadırÇakılan çubuklar arasındaki mesafe en az bir topraklayıcının boyununiki katı olmalıdır

2- Yüzeysel Topraklayıcılar (Yatay gömülü elektrodlar, yuvarlak kesitli iletkenler ve şerit iletkenler)
Uygunboyda indirme iletkenin toprağa girdiği nokta etrafında bir doğrultudaveya aralarında veya aralarında en az 60° açı bulundurmak şartı ileyıldız şeklinde döşenmiş şeritlerle yapılan opraklamadır şeritlertoprak yüzeyinden 40 cm derinliğe gömülmeli, kesiti 3x20mm’in altındaolmamalıdır Bu tür topraklamalar genellikle kayalık zeminlerde tercihedilmektedir

3- Levha Elektrodla Topraklama
Etkinliğinispeten az olduğundan, topraklama elektrodu olarak levhakullanılmasından mümkün olduğunca kaçınılmalıdır Levhaların toprağadikey olarak gömülmesi ile yapılan topraklamadır Toprak içindekaplanan yüzeyi dolu levha yerine ağ yapıdaki levha elektrodlar tercihedilmelidir Yatay veya dikey kullanımı mümkün olan ekonomikelektrodlardır



Topraklama sistemleri


Topraklama sistemleri Topraklamanın önemi:
Elektrik tesislerinde topraklamanın amacı;elektrikli cihazları kullananların can güvenliğini sağlamak, cihazlarıntahrip olmasını önlemek ve sistemin toprak katsayısının 0,8 ve dahaküçük değerlere düşmesini sağlamaktır
Elektrik tesisatının akım derecesinde bir toprak kısadevresi (nötrüdirekt topraklı şebekelerde) veya bir toprak kaçağında (nötrü izolelişebekede) arıza noktasından toprağa yayılan akım, gerilim altındaolmaması gereken tesisat kısmında ve toprak kitlesi üzerinde birgerilim düşümü meydana getirir Bu da civardaki canlılar için öldürücüolabilir İşte elektrikli cihazların gövdeleri gibi gerilim altındaolmaması gereken yerlerde oluşan gerilimi toprağa iletmek içintopraklama yapılır
Bu açıklamadan sonra topraklama; gerilim altında olmayan bütün tesisatkısımlarının, uygun iletkenlerle toprak kitlesi içerisineyerleştirilmiş bir iletken cisme bağlanmasıdır şeklinde tanımlanırCanlıların emniyetini sağlamak amacı ile tesisatın akım devresine aitolmayan kısımlarının (elektrikli cihazların metal gövdeleri gibi)topraklanmasına koruma Topraklaması denir İşletme akım devresine aitbir noktanın (trafoların veya alternatörlerin yıldız noktaları gibi)topraklanmasına ise işletme topraklaması denir

2-Topraklama ile İlgili Yönetmelik Maddeleri:
281979 tarihve 16715 sayılı Resmi Gazete’de yayınlanan Elektrik TesislerindeTopraklamalar Yönetmeliği, şıkları ile birlikte 30 maddeden ibarettirBurada yalnızca, bizi ilgilendiren iç tesisat ile ilgili maddeleraçıklanacaktır

Madde :3-a5- Toprağa karşı Gerilim: orta noktası yada yıldıznoktası topraklanmış şebekelerde, bir faz iletkeninin bu noktalarakarşı gerilimdir Bu gerilim, faz gerilimine eşittir Bunun dışındakibütün şebekelerde bir faz iletkeninin toprağa temas etmesi durumunda,diğer faz iletkenleri ile toprak arasında oluşan gerilimdir

elektrik direklerinde oluşacak arızaların topraga aktarılması için yapılmış topraklama


İmza

aksaray

Cevap Yaz
Copyright
Bugün : 0 - 0 - 0 | Dün : 0 - 0 - 0 | Toplam : 182 - 1129 - 1311 | Üyeler : 0 - 2354 | Online : 0 - 1
Onlineler :
Neler Yaptık | Hakkımızda | İletişim | SiteMaps | Rss
2oo6-2o14 © Copyright Aksaray 68
Yazılım Tasarım
Aksaray 68

AKSARAY.TC - Bizimsite - Aksaray Bilisim - Ihlara - Aksaray Haberler- AxarayFm - siteni ekle
YASAL UYARI
Sitemiz, hukuka, yasalara, telif haklarına ve kişilik haklarına saygılı olmayı amaç edinmiştir. Sitemiz, 5651 sayılı yasada tanımlanan .yer sağlayıcı. olarak hizmet vermektedir. İlgili yasaya göre, site yönetiminin hukuka aykırı içerikleri kontrol etme yükümlülüğü yoktur. Bu sebeple, sitemiz .uyar ve kaldır. prensibini benimsemiştir. Telif hakkına konu olan eserlerin yasal olmayan bir biçimde paylaşıldığını ve yasal haklarının çiğnendiğini düşünen hak sahipleri veya meslek birlikleri, info@Aksaray.tc mail adresinden bize ulaşabilirler. Buraya ulaşan talep ve şikayetler Hukuk Müşavirimiz tarafından incelenecek, şikayet yerinde görüldüğü takdirde ihlal olduğu düşünülen içerikler sitemizden kaldırılacaktır.

Ping your blog, website, or RSS feed for Free
 

Hızlı Sohbet